Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Attention Deficit-Hyperactivity Disorder (ADHD)

EHB çok iyi tanımlanmış ve uzun yıllardır bilinen bir bozukluktur. Çocuk psikiyatrisi tarafından takip edilen rahatsızlıkların başında yer alır. Genetik faktörler bozukluğun ortaya çıkışında önemlidir.

Dikkat Eksikliği: Konsantre olmada güçlük, dikkatin çabuk dağılması, dikkatin belli bir noktaya yönlendirilememesi (keyif alınan bir eylem sırasında dikkatli olunması örn. bilgisayar oynarken veya çizgi fim izlerken , dikkat eksikliği olmadığı anlamına gelmez).

Hiperaktivite: Amaçsız bir hareketlilik, yerinde duramama, kıpırtılı oturma, motor takılmış gibi koşuşturma şeklinde kendini gösterir.

Dürtüsellik: Sonucunu düşünmeden hareket etme, sırasını bekleyememe, çok konuşma, sabırsızlık acelecelik.

Yukarıdaki üç bulgu çocuk psikiyatrisine başvuran ve Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu tanısı alan çocukların ebeveynleri tarafından en sık getirilen yakınmalardır.

Genellikle ilkokul çağında tanı konulmakla birlikte, ilk değerlendirmeler özellikle haraketliliğin ön planda olduğu durumlarda üç- dört yaşlarında olabilmektedir. Dikkat eksikliği, hareketlilik ve dürtüselliğin hepsinin birarada olması gerekli değildir. Bazı durumlarda dikkatsizlik, bazı durumlardaysa hareketlilik ve dürtüsellik ön planda olan bulgular olarak karşımıza çıkabilir.

Tek başına dikkat eksikliği olan vakalarda tanı koyulması gecikebilmektedir. Bu grupta dikkat eksikliğinin yanısıra yavaşlık, işlerini başlatma ve bitirmekte güçlük, dalgınlık gibi bulgular daha dikkat çekicidir.

Dikkat şebekesi beynin geneline yayılmış olmakla birlikte, DEHB’nin beynin prefrontal bölge dediğimiz ön bölgesinin işlevleriyle bağlantısı büyüktür. Bu bölgenin fonksiyonları; planlama, organize olma, dürtü kontrolü, davranış kontrolü olarak sıralanabilir. Dopamin, noradrenalin ve serotonin dikkat işlevleri ve davranışlarla ilişkili nörokimyasal maddelerdir. İlaçlar bu maddelerin düzeylerini ayarlayarak etki gösterir.

Çocuk psikiyatrisinin yakından takip ettiği ve izlediği Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, tedavi edilmesi gereken bir sorundur. Akademik ve sosyal alanda neden olduğu güçlükler nedeniyle çocuk veya gencin benlik saygısı ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Çocuk varolan zihinsel kapasitesini kullanamamaktadır. Bununla birlikte okuldan soğuma , davranış sorunları nedeniyle akranları tarafından dışlanma sık görülmektedir. Ergenlik dönemleri özellikle zor geçmekte madde bağımlılığı, arkadaş çevresi tarafından kolay yönlendirildikleri için çeteleşme ve suç işleme gibi sorunlar gündeme gelebilmektedir.

Hiperaktif çocuklar, küçük yaşlarda verilen eğitsel çalışmalardan fayda görmektedir. Yaş ilerledikçe çocuk psikiyatrisinin vereceği karara bağlı olarak ilaç kullanımı gündeme gelebilmektedir. Verilen ilaçların bağımlılık yapmak veya ileride çocukların beynine zarar vermek gibi yan etkileri söz konusu değildir. Tedavide aile, çocuk psikiyatrisi ve okul işbirliği çok önemlidir.

Çocuk ve Genç
Psikolojik Danışmanlık ve Psikiyatri Merkezi
Çocuk Psikiyatrisi ve Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu-DEHB”

Add Comment

Required fields are marked *. Your email address will not be published.